پوسیدگی فیتوفتورایی ریشه و طوقه

Phytophtora crown and root rot

گونه های فیتوفتورا در درختان میوه سه نوع پوسیدگی به شرح زیر ایجاد می کنند:

1. پوسیدگی طوقه (Collar rot) : پوسیدگی قسمت های پیوندی درخت بوده و به بافت های پوست بخش پایینی تنه در سطح یا بالای خاک ( بخشی از بن تنه که بیشتر آن به طوقه گفته می شود) حمله کرده و ایجاد آلودگی می کند. پوسیدگی طوقه در درختانی که در پایین و نزدیک زمین پیوند شده اند، شایع تراست .

2. پوسیدگی یقه (Crown rot) : پوسیدگی در قسمت پایه درخت است و به بافت های پوست منطقه یقه (حدود محل اتصال ریشه و تنه) و مبادی ریشه های اصلی حمله می کند.

3. پوسیدگی ریشه ( Root rot ) : پوسیدگی سیستم ریشه و قسمت های دور از ناحیه یقه درخت بوده و بیشتر همراه با پوسیدگی یقه بروز می کند. ولی به تنهایی هم ممکن است ظاهر شود.

علائم بیماری :

علائم این بیماری را همانند دیگر بیماری های ریشه ، می توان به دو نوع تفکیک کرد. نوع اول، نشانه های غیر اختصاصی که روی اندام های هوایی درختان بیمار بروز می کند. در این حالت شاخه های سال جاری درخت کم رشد شده، شاخساره ها کاهش می یابند، برگ ها رنگ پریده و در اوایل پاییز متمایل به ارغوانی می شوند. گاهی میوه ها کوچک شده، پیش از رسیدن رنگ می گیرند. بدین ترتیب درختان بیمار به تدریج در خلال چند سال و یا به طور ناگهانی ضعیف شده و سرانجام خشک می شوند. نوع دوم، نشانه های اختصاصی بیماری که اغلب به ظاهر نامشهودند. این علائم در ناحیه طوقه و یقه، هنگامی نمایان می شوند که لایه های خارجی پوست در درختان بیمار به جای سالم و سفید بودن، بافت مرده و به رنگ پرتقالی تا قهوه ای متمایل به قرمز بوده و سرانجام بعد از پوسیدن، به رنگ قهوه ای تیره درمی آیند.

گاه ممکن است درمحل شانکرهای طوقه و یقه ترشحاتی انگم مانند ایجاد شود. وقتی با چاقو بافت های فاسد و شانکردار ناحیه طوقه و یقه بریده شود، مرز واضحی بین نواحی سالم و بافت مرده دیده می شود. بیشترین فعالیت بیمارگر در این مرز بوده و معمولاً قارچ عامل بیماری از این قسمت ها جدا می شود. علاوه بر ناحیه طوقه و یقه ، ریشه های درختان بیمار نیز ممکن است پوسیده و قهوه ای شوند.

 

عامل بیماری ، نحوه انتشار و چرخه زیستی آن:

در سال های اخیر گونه های مختلفی از قارچ های جنس Phytophtora به عنوان عوامل پوسیدگی طوقه، یقه و ریشه درختان سیب در کشورهای مختلف جهان شناخته شده است.

این قارچ خاکزی است و می تواند قبل از کاشت درخت، درخاک باغ وجود داشته باشد. مایه اولیه این قارچ همچنین می تواند با نهال ها یا آب آبیاری آلوده، به باغ های دوردست انتقال پیدا می کند. قارچ در بافت های آلوده ، میوه ها و برگ های ریخته شده روی زمین زمستان گذرانی می کند. هنگامیکه رطوبت خاک درحد یا نزدیک رطوبت اشباع خاک باشد، اندام های رویشی قارچ به شدت رشد می کنند. خاک های زهدار و مکان هایی از باغ که برای مدت طولانی آب در آنجا جمع شده و شرایط مناسب برای رشد قارچ عامل بیماری را فراهم می آورند، از مهم ترین عوامل تشدید بیماری هستند.

بعد از شروع آلودگی مقاومت میزبان در برابر تهاجم قارچ کاهش می یابد.

 

راه های پیشگیری و کنترل بیماری :

 

  • کاشت ارقام مقاوم
  • درختان در خاک هایی که زه آب نداشته باشند کاشته شوند
  • نهال ها روی پشته کاشته شوند تا آب طوقه و یقه آنها را فرانگیرد
  • دور آبیاری و میزان آن طوری تنظیم شود که از پیدایش حالت اشباع خاک برای مدت طولانی جلوگیری شود
  • فرو بردن ریشه نهال ها در محلول بردوفیکس 10 در هزار قبل از کاشت

 

در صورت وجود آلودگی :

 

  • تراشیدن بافت های آلوده گیاه و سوزاندن آنها و رنگ کردن بافت سالم گیاه با بردوفیکس رقیق نشده
  • ضدعفونی ابزار هرس با بردوفیکس رقیق نشده
  • آبیاری درختان با بردوفیکس 10 درهزار و برای درختان مسن تر آبیاری سایه انداز و بیل زدن خاک سایه انداز
  • محلول پاشی کل گیاه با بردوفیکس 5 در هزار