لکه سیاه

Pear and apple scab

لکه سیاه سیب و گلابی از مهمترین بیماری های درختان دانه دار است. عامل بیماری روی سیب و گلابی متفاوت بوده اما علائم و روش های کنترل آن یکسان می باشند.

علائم بیماری:

این بیماری به برگ، دمبرگ، میوه و گاهی شاخه و جوانه حمله می کند. بارزترین نشانه بیماری روی برگ و میوه مشاهده می شود. همزمان با بازشدن جوانه ها وظهوربرگ های جوان، سطح زیرین برگ ها درمعرض آلودگی قرار گرفته و لکه های بیماری بوجود می آید. با بازترشدن برگ ها لکه های بیماری در هر دو سطح برگ مشاهده می شوند. لکه های اولیه بیماری، حالت مخملی، رنگ سبز زیتونی تا قهوه ای و حاشیه نامشخص دارند. به تدریج حاشیه لکه ها واضح شده، ممکن است چند لکه به هم چسبیده و به رنگ تیره در بیایند.هرچه سن برگ ها بیشتر شود، بافت های محل لکه ها نیز ضخیم تر شده و پهنک برگ ها تغییر شکل می دهد. در صورت شدت بیماری برگها زرد شده و می ریزند.

بروز لکه های بیماری روی شاخه گل ممکن است سبب ریزش گل ها گردد.

لکه های بیماری روی میوه های جوان شبیه لکه های روی برگ هستند. هنگامیکه میوه های آلوده و لکه دار بزرگ می شوند، لکه ها به رنگ قهوه ای درآمده، بافت میوه در محل لکه ها چوب پنبه ای می شود. به دلیل مرگ بافت قسمت های آلوده و رشد قسمت های سالم، میوه ناهمگن و ترک خورده می شود.

در سرشاخه های یکساله ارقام حساس، در صورت آلوده شدن جوش هایی به قطر 3 تا 4 میلی مترظاهر می شود. جوش ها به مرور ترکیده به شکل لکه های تیره رنگ درمی آیند. این لکه ها روی شاخه های دو تا سه ساله به هم چسبیده و شانکر مانند می شوند.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی آن:

قارچ عامل بیماریلکه سیاه سیب قارچVenturia inaequalis و عامل بیماری لکه سیاه گلابی قارچ Venturia pirina است.

قارچ عامل بیماری به اشکال مختلف دربرگ ها و میوه های آلوده افتاده روی زمین باغ و همچنین داخل زخم های سرشاخه زمستان گذرانی می کند. بلوغ و خروج آسکوسپورها ( اندام های جنسی قارچ) همزمان با بازشدن جوانه ها بوده و تا مرحله گلدهی کامل ادامه دارد. این مدت معمولاً 5 تا 9 هفته طول می کشد. برای شروع رشد عامل بیماری وجود یک لایه آب آزاد ضرورت دارد. زمان لازم برای وقوع آلودگی به تعداد ساعت خیسی اندام های گیاه و دمای محیط بستگی دارد. آلودگی تا زمانی که رطوبت نسبی بیش از 95 درصد باشد ادامه می یابد.

چرخه بیماری ممکن است در طول فصل رویش چندبار تکرار شود. تعداد چرخه های بیماری در باغ هایی که در روز آبیاری شده، یا بوسیله آبیاری تحت فشار از بالا آبیاری می شود و همچنین بواسطه شبنم های شبانه بیشتر می شود.

لودگی به تعداد ساعت خیسی اندام های گیاه و دمای محیط بستگی دارد.

راه های پیشگیری و کنترل بیماری :

  • برای احداث باغ های جدید، از ارقام مقاوم به بیماری استفاده شود.
  • جمع آوری و انهدام برگ ها و میوه های آلوده افتاده بر روی زمین.
  • سم پاشی های دوره ای با بردوفیکس به شرح زیر:

سم پاشی با بردوفیکس 10 در هزار پس از ریزش 70 درصد برگ ها در پاییز

سم پاشی با بردوفیکس 10 در هزار قبل از تورم جوانه ها

درصورت وجود رطوبت:

سم پاشی با بردوفیکس 5 در هزارهنگام بازشدن جوانه ها و نمایان شدن نوک برگ ها

سم پاشی با بردوفیکس 5 در هزار قبل از بازشدن شکوفه ها

سم پاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از ریزش 70% گلبرگ ها

سم پاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از تشکیل میوه