گموز مرکبات

Gommosis

بیماری گموزبه نامهای انگومک مرکبات، پوسیدگی فیتوفتورایی طوقه و ریشه نیز شناخته می شود.

علائم بیماری :

از علائم مهم بیماری، ترشح صمغ در نواحی طوقه تا ارتفاع نیم متری از سطح خاک می باشد. پوست قسمت آلوده ممکن است بوی ماهی و یا ترشی بدهد. صمغ خارج شده ابتدا آبکی و بی رنگ است که پس از خشک شدن در هوا، سخت شده و به رنگ خرمایی در می آید.

در مناطق مرطوب و پر باران، صمغ در اثر بارندگی حل و شسته شده، سپس پوسیدگی قهوه ای در طوقه و ریشه بوجود می آید. پوست تنه در این ناحیه به صورت ورقه های خشک و به طور عمودی از درخت جدا می شود. با فاسد شدن پوست در ناحیه طوقه، در جریان شیره پرورده اختلالاتی بروز کرده و ممکن است به طور کلی قطع شده و درخت از پا درآید.

ممکن است در صورت شدت بیماری علائمی روی برگ، شاخه، جوانه و میوه نیز ظاهر شود. جوانه های آلوده رشد نکرده و به تدریج فاسد و قهوه ای می شوند. ضعف گیاه از نوک درخت شروع شده و به تدریج به قسمت های دیگر تنه سرایت کرده و درنتیجه موجب مرگ سرشاخه ها می شود.

برگ درختان حالت رنگ پریده به خود گرفته و به تدریج زرد شده و می ریزد.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی آن :

قارچ Phytophthora citrophthoraعامل ایجاد این بیماری است.

قارچ فیتوفتورا تقریباً در تمام باغات مرکبات وجود دارد. در شرایط مرطوب، این قارچ زئوسپورهای متحرک ( اندام های تکثیر) زیادی تولید کرده و به سرعت از طریق زخم یا ترک های موجود روی طوقه، وارد گیاه می شود. هوای گرم تابستان سرعت انتشار بیماری را کاهش داده و فعالیت قارچ در هنگام خشکی خاک متوقف می شود.

راه های پیشگیری و کنترل بیماری :

-         از انواع مقاوم به بیماری استفاده شود

-         تهیه نهال سالم از خزانه

-         حذف علف های هرز از دور طوقه

-         خودداری از ایجاد زخم اطراف طوقه

-         باغ باید در زمین های سبک و زهکشی شده احداث گردد. در اراضی رسی و سنگین حتما باید از نهال های پیوند شده روی پایه های مقاوم استفاده شود

-         درهنگام کاشت باید دقت شود تا نهال عمیق کاشته نشود

-         فواصل بین درختان حفظ شود

-         استفاده از کودهای مناسب و انجام عملیات صحیح باغبانی جهت تقویت درختان ضروری است

-         دقت شود هنگام پیوند، زدن قطراتی از آب یا ذراتی از خاک باغ بین پایه و پیوندک قرار نگیرد

-         از آبیاری غرقابی و جمع شدن آب دور طوقه پرهیز شود

-         محل پیوند نهال باید حداقل 15-30 سانتیمتر از خاک فاصله داشته باشد

-         چنانچه زمین محل کاشت به مدت 16-12 ماه به صورت آیش گذاشته شود، جمعیت گونه های فیتوفتورایی به طور موثر کاهش می یابد

-         اگر پوسیدگی بیشتر از نصف دور طوقه را فرا گرفته باشد باید درخت آلوده را قطع کرد

-         مبارزه شیمیایی با بردوفیکس به شرح زیر :

  • سم پاشی با بردوفیکس 10 در هزار قبل از شروع باران های پاییزی
  • سم پاشی با بردفیکس 10 در هزار پس از هرس درزمستان
  • سم پاشی با بردوفیکس 5 در هزار بعد از ریزش گلبرگ ها و هنگام تشکیل میوه
  • خاک دور طوقه درخت بیمار را کنار زده و محل آلودگی و بافت های پوست ریشه و طوقه درختان عفونی را بایک چاقوی تیز، تراشیده تا به نسج زنده و سالم درخت برسیم. محل تراشیده شده، با بردوفیکس غلیظ یا خمیر بردو پوشیده (رنگ) شود. سپس کل درخت با بردوفیکس 5 در هزار سم پاشی شود
  • آبیاری درختان با بردوفیکس 10 درهزار و برای درختان مسن تر آبیاری سایه انداز و بیل زدن خاک سایه انداز