بخش دوم دفع آفات : دفع آفات به طور اعم

بنجنگشت

برگ بنجنکشت(پنج انگشت. سرساد. فلفل کوهی) را دود کنند بکلی حشرات را می راند (قانون).

بوی ماران(بومادران)

و اگر(آن را) خشک کرده در خانه دود کنند کژدم بگریزد(فرخ نامه).

ماران از برای او گریزند و اگر در حواثی(اطراف) ده بکارند، هیچ ماران در آن نواهی نماند یا بگریزند یا هلاک شوند. و اگر او را به موضعی برند، جمله هوام از آنجا بگریزند. و اگر پاشاند، دفع غایله سموم کند(عجایب قزوینی).

پیاز

چون در دهن دارند سموم اثر نکند(فرخ نامه).

پودنه جویباری

و اگر گوگرد و پودنه جویباری(پونه) در سوراخ مور کنند، بمیرند(معرفت فلاحت).

و اگر پودنه جویباری در میان جامه پشمینه کنند، از این کرم محفوظ ماند(معرفت فلاحت).

تاک

خاکستر چوب تاک را در آب کنند. و سه روز ، هر روز یک نوبت از آن آب بر درخت ریزند، و یا بر زراعت ریزند، غِنجه از آن بگریزد(معرفت فلاحت).

ترب

آب ترب بر کژدم زنی بمیرد(نزهت نامه علایی).

ترب را خشک کرده در خانه دود کنند کژدم بگریزد(فرخ نامه).

ترنج

شیخ الرئیس گوید، پوست ترنج در میان نبات نهند، سوس در آن نیفتد و رایحه او فساد هوا و وبا را دفع کند(عجایب قزوینی).

چنار

خفاش از برگ وی(چنار) ترسد(عجایب طوسی).

اگر شاخ او(چنار)دود کنند مار و کژدم و حشرات از آن خانه بگریزند و اگر برگ او به خانه دود کنند خفاش بگریزد و اگر بکوبند و آبش در خانه زنند هوام بمیرند(فرخ نامه).

از ورق(برگ) او(چنار) خفاش بگریزد. بعضی طیور، برگ چنار را در آشیانه نهند، تا خفاش گرد آشیانه او نگردد(عجایب قزوینی).

اگر در خانه یا دریچه خانه برگ چنار نهند موش پرنده در آن خانه نیاید(معرفت فلاحت).

حَسَک

حَسَک(خارخسک. خار مغیلان) را بپزند وبپاشند کک را از بین می برد(قانون).

حنظل

هر کس یک شاخه حنظل با خویشتن دارد کفتار از او بگریزد و هیچ گزند نتوان کردن و اگر در موضع و جایگاه مورچه دود کنند همه بگریزند(نزهت نامه علایی).

هر که حنظلی با خود دارد، کفتار از وی گریزد(عجایب طوسی).

ختمی

و اگر عصاره ختمی با عصاره خیاری در بدن مالند زنبور ضرر نتواند رساند و بعضی گفته اند که عصاره ختمی بیابانی در دست مالند سه نوبت و هر نوبت بگذارند تا خشک شود. بعد از آن اگر زنبور در دست گیرند نتواند گزید. و اگر سر زبان ... بگیرند زنبور زرد اصلا نتواند گزید(معرفت فلاحت).